Visitors Counter

242749



Ćwiczenia dla dzieci
Ćwiczenia koncentracji uwagi

Gry, zabawy i ćwiczenia rozwijające koncentrację uwagi

Zaproponowane niżej gry, ćwiczenia i zabawy mają duże znaczenie w rozwijaniu koncentracji uwagi dziecka. Jednocześnie usprawniają inne funkcje. Wpływają pozytywnie na rozwój poznawczy, emocjonalny i społeczny dziecka. Doskonalą pamięć, spostrzegawczość, szybkość myślenia i koordynację wzrokowo - ruchową.

Gry rozwijające koncentrację uwagi:

Memory – gra edukacyjna w formie różnotematycznych układanek. Polega na wyszukiwaniu
i dobieraniu parami takich samych obrazków. Rozwija pamięć dziecka, uczy koncentracji
i spostrzegawczości, ćwiczy percepcję, poprawia refleks, małą motorykę oraz koordynację ręka – oko. Gra memory ma wiele różnorodnych wariantów tematycznych.

BrainBox – 10 – minutowa gra edukacyjna na czas i spostrzegawczość. Grę można dobierać tematycznie np. „Bajki”, „Abecadło”, „Świat”, „Natura”, „Moje pierwsze obrazki” i inne, w tym również anglojęzyczne. Zadaniem gracza jest uważne obejrzenie wylosowanej karty, a następnie
w ciągu 10 sekund (czas odmierza klepsydra) odpowiedzieć na jedno z sześciu wylosowanych przy pomocy kostki pytań. Wszystkie gry BrainBox ćwiczą spostrzegawczość, koncentrację i uważność.

Dobble - gra towarzyska, polegająca na tym, by gracz jak najszybciej odnalazł na swojej okrągłej karcie element, który znajduje się na karcie wyłożonej na stół. Znaleziony symbol nazywa głośno
i szybko kładzie swoją kartę na stole razem z wyłożoną kartą. Wygrywa ten, kto pierwszy pozbędzie się kart. Dobble to doskonała gra na refleks, spostrzegawczość i koncentrację. Niewielkie rozmiary gry pozwalają zabrać ją na wycieczkę lub w inne miejsce.

Bierki – stara gra towarzyska polegająca na zbieraniu pojedynczych patyków o różnym kształcie, które wcześniej zostały bezładnie rozrzucone na stole. Patyczki są punktowane – wygrywa gracz, który zdobędzie największą liczbę punktów. Gra kształci zręczność, cierpliwość, koncentrację uwagi oraz spostrzegawczość. Odmianą gry są duże bierki do gry na świeżym powietrzu lub podłodze.

Spadające małpki – gra zręcznościowa typu bierki. Gracz wyjmują patyki z otworów drzewa – palmy, w którym znajdują się małpki. Patyczki należy wyjmować precyzyjnie, by małpki nie spadały. Wygrywa ten, kto zbierze najmniejszą ilość małpek. Gra rozwija zdolność koncentracji uwagi, precyzję, sprawność manualną, uczy cierpliwości.

Warcaby – planszowa gra polegająca na zbijaniu pionków przeciwnika oraz zablokowanie wszystkich, które pozostają na planszy, pozbawiając przeciwnika ruchu. Rozwija koncentrację
i cierpliwość, uczy samodzielności w podejmowaniu decyzji, opanowania, spokoju, jest doskonałym treningiem pamięci.

Kalambury – gra o kilku odmianach: kalambury rysowane (uczestnik gry przedstawia hasło graficznie), kalambury pokazywane (uczestnik przedstawia hasło za pomocą mowy ciała i mimiki) bądź kalambury mówione (uczestnik przedstawia hasło za pomocą słów nie wypowiadając jednak hasła do odgadnięcia). Można grać pojedynczo lub drużynowo. Gra nie wymaga zakupu gotowego zestawu. Można ją tworzyć samodzielnie. Kalambury uczą skupiania uwagi, kreatywnego myślenia, przełamywania nieśmiałości, poszerzają słownictwo, ćwiczą motorykę.

Rummicub – gra logiczna, w której występują klocki z cyframi. Rozpoczynając rozgrywkę z 14 klockami należy dążyć do utworzenia układów grup (3 lub 4 klocki z tą sama cyfrą, ale w innym kolorze) i serii (kolejne cyfry w tym samym kolorze). Celem jest pozbycie się (wyłożenie na stół) wszystkich klocków z cyframi. Gra wymaga myślenia, skupiania uwagi, spostrzegawczości
i logicznego myślenia.

5 sekund – gra planszowa polegająca na tym, że gracz kolejno losuje kartę z 3 pytaniami, na które musi odpowiedzieć w ciągu 5 sekund. Upływ czasu mierzony jest za pomocą czasomierza w postaci kuleczek spadających po spirali. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi umożliwia przesunięcie pionka na planszy. Zwycięzcą jest gracz, który pierwszy dojdzie do mety. Gra wymaga koncentracji uwagi, refleksu i szybkiego myślenia.

Sudoku – logiczna łamigłówka w firmie planszy (kwadratu składającego się z 9 podkwadratów
z cyframi lub obrazkami). Jej celem jest wypełnienie pustych pól cyframi od 1- 9 lub obrazkami tak, by nie powtarzały się one w pionie, poziomie i w każdym podkwadracie. Gra rozwija myślenie, spostrzegawczość i zdolność koncentrowania uwagi. Uczy cierpliwości i wytrwałości.

Pchełki - gra polegająca na wrzuceniu do miseczki mniejszych krążków uciskanych przez jeden większy. Wygrywa ten kto pierwszy umieści krążki w swoim kolorze w miseczce. Gra rozwija koncentrację, zręczność i precyzję ruchów.

Ćwiczenia pomocne w rozwijaniu koncentracji uwagi:

  • krzyżówki i rebusy
  • dyktanda graficzne, dyktanda symetryczne
  • rysowanie po śladach
  • odwzorowywanie szlaczków
  • porównywanie obrazków – wyszukiwanie różnic i podobieństw, dorysowywanie brakujących elementów na obrazku
  • wyszukiwanie na obrazkach elementów rozpoczynających się na daną głoskę
  • labirynty (samodzielne rysowane, budowane z klocków Lego, w których porusza się mała kulka lub z wykorzystaniem metalowego przedmiotu, który jest przesuwany magnesem)
  • ćwiczenie ,,mucha” – przesuwanie muchy wzrokiem po 20 bądź 25 – kratkowej planszy w górę, w dół, w prawo lub w lewo
  • wyszukiwanie określonej liczby, litery, sylaby w dłuższym ciągu liczb, liter, sylab i wyrazów.
  • tworzenie nowych wyrazów z liter innego wyrazu po ich przestawieniu
  • sytuowanie przedmiotów względem innego (np. połóż klocek obok krzesła, pod stołem, za oknem itd.)
  • nawlekanie koralików
  • żonglowanie piłeczką

Powyższe ćwiczenia nie wymagają skomplikowanej instrukcji. Szybko angażują umysł dziecka. Nie są czasochłonne, dają efekty. Należy jednak stosować je systematycznie, urozmaicać, sprawić by były dla dziecka ciekawe i przyjemne. Warto wprowadzać je nie jako element nauki lecz formę wspólnej zabawy.

Zabawy wzmacniające zdolność koncentracji uwagi:

Głuchy telefon – dziecko powtarza kolejnemu uczestnikowi zabawy zdanie wypowiedziane przez prowadzącego.

Dyrygent - prowadzący zabawę pokazuje i wymienia różne części ciała, a dziecko pokazuje je na sobie. Musi ono stosować się do instrukcji słownej, a prowadzący co pewien czas pokazuje na sobie część ciała nieadekwatną do wypowiadanych słów.

Drukarka – prowadzący lub inny uczestnik zabawy rysuje na plecach dziecka różne obrazki, figury, litery lub cyfry. Zadaniem dziecka jest skupienia się i odszyfrowanie tego, co zostało narysowane na jego plecach. Następnie następuje zamiana ról.

Automatyczny pilot – dziecko z opaską na oczach musi dojść do wyznaczonego miejsca i ominąć rozłożone przeszkody, kierując się wskazówkami prowadzącego.

Ciepło – zimno - dziecko szuka ukrytego przedmiotu, podczas gdy pozostali informują go o miejscu ukrycia przy pomocy określeń: ciepło, zimno.

Pamięć - dziecko ogląda przez 30 sekund obrazek, a następnie odpowiada na pytania z nim związane. Inny wariant: Dziecko ogląda ubiór i wygląd kilku kolegów. Po wyjściu za drzwi koledzy zmieniają kilka szczegółów w swoim wyglądzie tzw. „szybkie metamorfozy”. Zadaniem dziecka jest określenie, co się zmieniło. Zabawę można również wykonać z przedmiotami, których kolejność w szeregu zmieniamy lub zabieramy jeden z nich.

Co zapamiętałeś – rysunek – dziecko słucha opisu i jego zadaniem jest narysowanie jak najdokładniejszej ilustracji do niego. Np. Na leśnej polanie tuż przy wysokiej sośnie znajduje się duży szałas z drewna. Na jego szczycie umieszczona jest czerwona flaga z napisem „dom dla dzika”. W środku widać zielony koc. Po prawej stronie szałasu stanął czarno – biały pies.

Wysłuchiwanie i wystukiwanie rytmu – prowadzący zabawę wystukuje rytm bębenkiem lub poprzez wyklaskiwanie. Może też używać innych dostępnych przedmiotów jako instrumentów. Dziecko musi odtworzyć samodzielnie to co usłyszało.

Uwaga na głoski – prowadzący wymienia wyrazy, a dziecko klaszcze bądź podnosi rękę gdy usłyszy wyraz zawierający ustaloną wcześniej głoskę.

Zabawy sekwencyjne – Prowadzący wymienia ciąg słów. Zadaniem dziecka jest klaśnięcie lub tupnięcie na ustalone wcześniej słowa – np. na nazwy kolorów, na nazwy pojazdów, na nazwy zwierząt itd. Inną propozycją zabawy sekwencyjnej jest rozpoczęcie przez prowadzącego krótkiego zdania, do którego każde dziecko dopowiada jedno słowo, jednocześnie powtarzając wszystko, co było wypowiedziane wcześniej, np. Jacek dostał na urodziny …., W sklepie kupiliśmy …, Na wycieczkę zabieramy…. Kolejna propozycja to powtarzanie szeregu cyfr, wyrazów (w ilości 3-4) w kolejności od tyłu w stosunku do wypowiedzianych przez prowadzącego.

Naśladowanie sekwencji ruchów – prowadzący wykorzystuje np. szarfę, wstążkę na kiju, ręce i dłonie pokazując ruchy, które dziecko musi odtworzyć.

Wyszukiwanie w otoczeniu przedmiotów z danej kategorii – zgodnie z instrukcją prowadzącego dzieci wskazują i wymieniają znajdujące się w najbliższym otoczeniu przedmioty np. żółte, lekkie, twarde, duże, okrągłe, kwadratowe.

Zabawa z akronimami - używamy słowa jako akronimu i rozwijamy je według danego klucza np. dziecko musi rozwinąć każdą literę swojego imienia nazwami zwierząt np. KASIA (krokodyl, antylopa, słoń, indyk, aligator)

Co nie pasuje (wykluczanie ze zbioru) – dziecko otrzymuje zestaw obrazków, z których jeden element nie pasuje do pozostałych np. jabłko, kiwi, banan, seler, mango.

Pomysły ćwiczeń i zabaw warte uwagi można znaleźć w licznych książkach i poradnikach, z których korzystam. Szczególnie polecam:

-M. Hinz, Uwaga! Koncentruję się. Ćwiczenia na koncentrację i spostrzegawczość dla najmłodszych, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2012.

-M. Hinz, Uwaga! Koncentruję się. Ćwiczenia na koncentrację i spostrzegawczość dla uczniów klas IV-VI, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2013.

-R.Z. Rutkowska, Zestaw ćwiczeń do zajęć korekcyjno – kompensacyjnych dla dzieci w wieku 10-12 lat, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2013.

-B. Janiszewska, Wspomaganie koncentracji i nie tylko. Ćwiczenia i zabawy dla dzieci od 4 do 9 lat., Wydawnictwo Seventh Sea, Warszawa 2007.

-A. Strzyżewska, PUS. Skoncentruj się. Zabawowe formy ćwiczeń na koncentrację, Wydawnictwo Epideixis, Lublin 2003.

-J. Święcicka, Trening koncentracji dla uczniów, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2009.

Zebrane gry, ćwiczenia i zabawy kształtują to, co jest niezbędne dla koncentracji uwagi – umiejętność czekania na swoją kolejkę, planowania, stosowania się do reguł i zasad, wytrwania do zakończenia oraz radzenia sobie z porażką. Warto zaczynać od gier krótszych bądź lubianych przez dziecko, stopniowo przechodząc do dłuższych. Można korzystać z gotowych gier lub samodzielnie je zaprojektować (np. kalambury, sudoku).  Warto również odwoływać się do tych tradycyjnych, prostych, sprawdzonych, które nie wymagają żadnych gadżetów, a dzieci zawsze bardzo chętnie biorą w nich udział np. kółko – krzyżyk, państwa – miasta, statki oraz puzzle, mozaiki, tangramy.

Gry i zabawy można stosować jako przerywniki w nauce, formę odreagowania nieprzyjemnych emocji bądź relaks. Wszystkie proponowane zabawy i ćwiczenia mogą być modyfikowane, dostosowane do możliwości, problemów, preferencji, zainteresowań i wieku dziecka. Nie mogą one być monotonne, powtarzające się, zbyt długie, złożone czy nudne. Ważną rolę w czasie wszystkich gier, ćwiczeń i zabaw pełni przyjazna atmosfera. Na motywację, zaangażowanie i skupienie dziecka wpływa również pozytywna postawa rodzica. Kreatywność, poczucie humoru dorosłego wpływa na podtrzymanie zainteresowania dziecka propozycjami. Słabo zmotywowane szybko zniechęca się i poddaje, nie kończy zadań, a w przypadku niepowodzeń może ogarniać je złość i frustracja. Tylko dzięki właściwej motywacji dziecko jest w stanie wyrobić w sobie wytrwałość i systematyczność oraz wiarę w swój sukces.

Opracowanie

Ewelina Szczepkowska

Pedagog PPP w Puszczykowie

 
Zabawy dla najmłodszych

Jeśli brakuje Ci pomysłów, jak spędzać czas z maluchem, poniżej propozycje zabaw, które umilą Wam czas i równocześnie będą rozwijać funkcje psychomotoryczne dziecka:

  • rozsypujemy na stoliku drobne przedmioty ( np. kawałki gąbki, kawałki gumki do mazania, kostki z pianki, chrupki) i zachęcamy malucha do chwytania przedmiotu i wrzucania go do pojemnika (kubeczek, miseczka). Zabawie towarzyszy wypowiadanie słowa „bam” lub „bach”.
  • przygotowujemy w miseczce gęstą farbę (można połączyć gęsty jogurt z barwnikiem spożywczym, sokiem warzywnym lub przyprawami) i podejmujemy próby malowania rękami, odciskamy stemple przygotowanymi niewielkimi gąbkami, malujemy pędzlem do golenia.
  • naśladujemy różne zwierzęta – ćwiczenia tego typu możemy wykonywać przy muzyce naśladując ruchy zwierząt, jak też dźwięki, które wydają.

    obrazek

  • zabawa w dziuple – dziecko porusza się po pokoju np. maszerując, podskakując;
    na sygnał (np. uderzenie w bębenek) dziecko wskakuje do dziupli (można ją zaznaczyć za pomocą skakanki lub hula hop).
  • organizujemy tor przeszkód wykorzystując w tym celu np. poduszki, kartony.
  • organizujemy dziecku różnego typu zabawy tematyczne polegające np. na karmieniu lali/ misia, rozwożenia autem różnych zabawek.
  • zachęcamy dziecko do przypinania na sznurku klamerek, które wcześniej maluch może posegregować ze względu na kolory.
  • nawlekamy na gruby sznurek (np. plastikowy sznurek na pranie) makaron rurki (różne grubości).
  • przesypujemy różne produkty z miseczki do miseczki ręką lub za pomocą łyżki/łyżeczki (ryż , kaszka manna, fasola, kisiel, pokrojona w kostki galaretka).
  • w miseczce wypełnionej np. kaszką manną, ryżem itp. ukrywamy drobną zabawkę, którą dziecko ma odkryć przesypując materiał rączką.
  • przygotowujemy teatrzyk kukiełkowy i odgrywamy różne scenki w zależności
    od poziomu rozwoju mowy u dziecka. W zabawie tej możemy również bazować
    na wyrazach dźwiękonaśladowczych, sekwencjach samogłosek.
  • podejmujemy próby lepienia z plasteliny formując np. wałeczki, które dziecko może później kroić plastikowym nożykiem. Bawimy się w lepienie brakujących elementów np. koła samochodu, głowy bałwana.
  • zachęcamy malucha do odkręcania różnego typu pojemników, w których możemy schować atrakcyjne dla niego zabawki.
  • wrzucamy przez niewielkie otwory drobne elementy. Możemy wykorzystać do tego buteleczki po jogurcie typu Actimel i wrzucać do nich małe kuleczki z plasteliny, fasolki.
  • bawimy się z dzieckiem we wspólne „czytanie” książeczek – pokazywanie i nazywanie obrazków, przewracanie kartek jedna po drugiej.
  • podejmujemy zabawy polegające na dobieraniu w pary takich samych przedmiotów, na kolejnym etapie obrazków, dobieranie w pary klocków takim samym kolorze, kształcie.
  • rozwijamy rozumienie poleceń w zabawie: daj lalę, gdzie jest piesek?, daj lali am, wrzuć klocek do pudełka, itp.
  • zachęcamy dziecko do zabawy instrumentami muzycznymi. Zaczynamy różnicować cechy dźwięków: głośno/ cicho, wolno/ szybko.
  • bawimy się w rozpoznawanie dźwięków. Prezentujemy dźwięki kilku przedmiotów/ instrumentów. Następnie z ukrycia prezentujemy jeden dźwięk i prosimy malucha o wskazanie co usłyszał przed chwilą.

Opracowała: mgr Agnieszka Piotrowska

 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 3 4 5 następna > ostatnia >>

Strona 1 z 5