Visitors Counter

249185



WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU

szansą na zrównoważony rozwój niepełnosprawnego dziecka

 

Drodzy Rodzice! 

Kiedy rodzi się dziecko wszyscy gratulują, cieszą się. Rodzice powoli przyzwyczajają się do nowych ról, stają się mamą i tatą, pojawiają się babcie, dziadkowie, ciocie i wujkowie. Wszyscy chcą, aby mały człowiek był zdrowy i dobrze się rozwijał.

Czasami jednak dziecko nie rozwija się prawidłowo i poważnie choruje... Jeżeli cokolwiek w rozwoju Waszych dzieci Was niepokoi, czy budzi Wasz lęk i niepewność, zwróćcie się do  specjalistów. W Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Puszczykowie, a także w filii poradni w Kórniku, pracują psychologowie specjalizujący się w diagnozie rozwoju psychomotorycznego niemowląt i małych dzieci. Pamiętajmy, że każde dziecko rozwija się w swoim indywidualnym tempie i być może przeprowadzone badanie rozwieje Wasz niepokój. Zawsze jednak po badaniu otrzymacie wskazówki, w jaki sposób właściwie stymulować rozwój swojej pociechy. Jeżeli jednak rozwój Waszego dziecka przebiega nieprawidłowo, z opóźnieniem lub lekarze stwierdzili u niego niepełnosprawność możecie wystąpić o wydanie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dla Waszego dziecka.

 Maria Rodziewicz – psycholog

specjalista z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka

 

Wczesne Wspomaganie rozwoju – co to takiego?

Dla prawidłowego rozwoju dziecka najważniejsze są pierwsze lata życia, ponieważ równocześnie dojrzewaniem układu nerwowego, następuje rozwój wszystkich funkcji psychofizycznych dziecka. Od momentu urodzenia, do podjęcia nauki w szkole dziecko zdobywa umiejętności społeczne, językowe i poznawcze, które okazują się niezbędne w toku dalszej edukacji, warunkując możliwość samodzielnego funkcjonowania w dorosłości. U dzieci z niepełnosprawnościami lub zaburzeniami rozwoju procesy nabywania tych umiejętności mogą postępować nieharmonijnie lub ulec zahamowaniu. Brak wczesnego wspomagania może opóźnić, utrudnić lub nawet uniemożliwić dalszy rozwój dziecka. Podjęcie działań naprawczych zbyt późno często prowadzi do wykształcenia i utrwalania nieprawidłowych wzorców zachowań, które ważą na funkcjonowaniu w środowisku. Trudno jest je wyeliminować kiedy dziecko osiągnie wiek szkolny.

Z zajęć z zakresu wczesnego wspomagania mogą korzystać dzieci od chwili wykrycia niepełnosprawności do czasu rozpoczęcia przez nie nauki w szkole. Ważne jest, aby ten czas został jak najlepiej wykorzystany, tak aby dziecko mogło jak najpełniej wykorzystać swój potencjał rozwojowy.  Wczesne wspomaganie rozwoju ma za zadanie pomóc niepełnosprawnemu dziecku pokonać trudności w odkrywaniu świata, uczestniczeniu w życiu społecznym i osiąganiu samodzielności. Dla rozwoju dziecka ważne jest, aby pomoc była udzielona jak najwcześniej – jeśli zajdzie taka potrzeba, nawet już w wieku niemowlęcym. Dzięki wczesnemu wspomaganiu rozwoju, nawet jeśli nie da się całkowicie wyeliminować niepełnosprawności, to w znacznym stopniu udaje się zapobiegać jej negatywnym skutkom.

Miesięczny wymiar godzin zajęć w ramach wczesnego wspomagania wynosi od 4 do 8. Jest to uzależnione od możliwości psychofizycznych i potrzeb dziecka. Uczestnictwo w zajęciach w jest bezpłatne, konieczne jest jednak posiadanie przez dziecko opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania są prowadzone przez placówki oświatowe. Terapia odbywa się indywidualnie z dzieckiem i jego rodziną. Jedynie w przypadku dzieci, które ukończyły trzeci rok życia, zajęcia te mogą odbywać się w grupach liczących 2 lub 3 dzieci, oczywiście z udziałem ich rodzin.

Niepełnosprawność dziecka ma znaczący wpływ na funkcjonowanie całej rodziny. Opieka nad dzieckiem z zaburzeniami rozwoju to prawdziwe wyzwanie. Czasami dalsza rodzina wykazuje niezrozumienie dla nieprawidłowości rozwojowych dziecka, dopatrując się ich przyczyn w niewłaściwej pielęgnacji i w błędach w wychowaniu.  Rodzice odczuwają lęk o przyszłość dziecka. Dlatego też wczesne wspomaganie jest oparte na partnerskiej współpracy specjalistów z rodzicami dziecka.  Ze względu na szczególną i silną więź emocjonalną, to właśnie rodzice są najlepszymi terapeutami dziecka. Należy pamiętać, że poświęcają oni dziecku najwięcej czasu i najlepiej je znają. Intuicyjnie odczytują sygnały wysyłane przez dziecko. Podczas codziennych czynności pielęgnacyjno – opiekuńczych stymulują dziecko. Dlatego ważne jest prezentowanie rodzicom ćwiczeń i zabaw,  informowanie o przebiegu rozwoju dziecka oraz wspomaganie ich w załatwianiu spraw bytowych.

W jaki sposób mogę otrzymać opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dla  mojego dziecka?

Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka powinna być wydawana wszystkim dzieciom, które potrzebują tego typu zajęć, czyli dzieciom, których rozwój psychoruchowy jest zaburzony.

Ustawodawca nie stworzył listy chorób rodzaju niepełnosprawności dziecka będącej podstawą do wydania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Na podstawie przeprowadzonych badań tylko specjaliści mogą stwierdzić, czy u dziecka występuje zagrożenie nieprawidłowym rozwojem czy niepełnosprawność. Wobec powyższego ustawodawca nie określa także listy chorób czy dysfunkcji, która uzasadniałaby objęcie dziecka wczesnym wspomaganiem rozwoju.

Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydają na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego zespoły orzekające działające w poradniach właściwych ze względu na miejsce zamieszkania. Jednakże opinie dla dzieci niewidomych i słabo widzących, niesłyszących i słabo słyszących oraz dla dzieci z autyzmem wydają zespoły działające w poradniach wskazanych przez kuratora oświaty, za zgodą organu prowadzącego. Opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może wydać poradnia niepubliczna, wówczas nie obowiązuje rejonizacja.

Wnioskodawca (rodzic lub opiekun prawny) dołącza do wniosku dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, logopedycznych i lekarskich. Jeżeli dziecko nie posiada aktualnych wyników badań psychologicznych, wyznaczony przez przewodniczącego zespołu orzekającego specjalista przeprowadza diagnozę rozwoju psychomotorycznego dziecka. Jeżeli do wydania opinii jest niezbędna informacja o stanie zdrowia dziecka, wnioskodawca dołącza do wniosku wydane przez lekarza zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka.

Zespół orzekający wydając opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka rozstrzyga, czy z posiadanej dokumentacji wynika, że u dziecka zdiagnozowano u niepełnosprawność i czy wskazane jest  objęcie dziecka wczesnym wspomaganiem rozwoju w celu pobudzania jego psychoruchowego i społecznego rozwoju.

W przypadku nieuwzględnienia wniosku o wydanie opinii, zespół orzekający wydaje opinię o braku potrzeby objęcia dziecka wczesnym wspomaganiem rozwoju. Opinie doręcza się wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia posiedzenia zespołu.

 

Bibliografia

Cytowska B., Winczura B. (red.), Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka, Kraków 2006.

Dziopa M., Trzcina V., Wczesne wspomaganie – organizacja wsparcia i świadczenia socjalne, Kraków 2009.

Kowalczyk G., Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w polskim prawie oświatowym. Materiały z konferencji Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole - uwarunkowania prawne i zasady udzielania profesjonalnej pomocy, Kraków 2007, opublikowane na stronie Kuratorium Oświaty w Krakowie w dniu 26 marca 2007r., <http://www.kuratorium.krakow.pl/ index?ac=111&id=1853>.

Mrugalska K., Czy rodzice i profesjonaliści mogą być sojusznikami, [w:] Olechnowicz H. (red.), U źródeł rozwoju dziecka: o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego, Warszawa 1999.

Odpowiedź Ministra Edukacji Narodowej na interpelację nr 20418 w sprawie różnic w interpretacji zapisów rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 3 lutego 2009r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, źródło:

http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=4A62734B

Piotrowicz R., Wczesna interwencja czy wczesna edukacja? Magazyn Bardziej KOCHANI, nr 2/2005 (34).

Puchała B., Czyż  K., Wczesne wspomaganie – system edukacji, Kraków 2009. 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. (Dz. U. z dnia 30 września 2008 r.).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2009r. Nr 23, poz. 133).

Serafin T. (red.), Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, Warszawa 2005. 

Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r.  Nr 265, poz. 2572 z późn. zm.).