Visitors Counter

249185



AGRESJA

Agresja  to  zjawisko  coraz  częściej  występujące  we  współczesnym  świecie.  Jest  ona  definiowana  jako  działanie  intencjonalne,  ukierunkowane  na  zranienie  lub  sprawienie  bólu,  werbalne,  psychiczne  lub  fizyczne.  Słowo  „agresja”  pochodzi  z  języka  łacińskiego  i  oznacza  napaść,  natarcie.  Przyczyny  takiego  negatywnego  zachowania  są  różne.  Możemy  wyróżnić  agresję  frustracyjną.  Jest  ona  spowodowana  niemożnością  zaspokojenia  pewnych  potrzeb ( np. potrzeby  miłości,  bliskości,  uznania ) i narastającymi  w  związku  z  tym  silnymi  negatywnymi  emocjami.  Agresja  naśladowcza  jest  z  kolei  konsekwencją  naśladowania  modeli  postępujących  w  agresywny  sposób,  istniejących  zarówno  w  otoczeniu,  jak  i  występujących  w  filmach  oraz  grach  komputerowych. U  podłoża  agresji  patologicznej  leżą  procesy  chorobowe  zachodzące  w  układzie  nerwowym  ( występujące  m.in.  u  dzieci  nadpobudliwych  psychoruchowo ).

Źródła  agresji  możemy  odnaleźć  w  czynnikach  psychologicznych,  środowiskowych i  biologicznych.

Możemy  również  wyodrębnić  różne  rodzaje  agresji.  Ze  względu  na  przejawy,  agresję  możemy  rozpatrywać  w  dwóch  kategoriach.  Agresji  czynnej  do  której  zaliczamy  zarówno  agresję  słowną  (krzyk,  oskarżenia,  szyderstwa,  złośliwości)  jak  i  agresji  fizycznej.   

Agresja  bierna – pozornie  bardziej  łagodna  i  trudniejsza  do  zauważenia  również  potrafi  być  dotkliwa.  Jest  ona  definiowana  jako  próba  manipulacji  drugą  osobą,  dokuczania  jej  lub  zranienia  bez  ryzykowania  otwartego  konfliktu,  czego  przykładem  może  być :  izolowanie,  spóźnianie  się,  nie  odzywanie  się,  obrażanie.

Agresja  może  być  skierowana  zarówno  na  rówieśników,  nauczycieli,  rodziców,  dorosłych  lub  też  na  siebie.

W  momencie  wystąpienia  zachowania  agresywnego  biorą  udział  dwie  strony – agresor     i  ofiara.  Agresor  to  osoba,  która  często  jest  obiektem  przezywania,  wyśmiewania.  Inni  wydają  jej  polecenia,  wysługują  się  nią.  Osoba  taka  ma  niską  samoocenę,  trzyma  się  blisko  dorosłych.  Często  nie  ma  przyjaciół.  Jako  jedna  z  ostatnich  wybierana  jest  do  drużyny  w  grach  zespołowych.  Ofiara  przemocy  wygląda  na  cierpiącą  i  nieszczęśliwą. Często  jest  uzdolniona.  Sprawca  przemocy  to  z  kolei  osoba  lubiąca  przewodzić,  dominować.  Dąży  do  celu  za  wszelką  cenę.  Łatwo  się  irytuje,  szydzi  z  innych,  grozi,  wyśmiewa.  Zazwyczaj  jest  sprawna  fizycznie.  Jest  impulsywna,  zbuntowana,  nieposłuszna.  Ma  negatywny  stosunek  do szkoły  i  otrzymuje  oceny  poniżej  średniej.

Warto  pamiętać,  że  złość  jest  naturalną  emocją  wpisaną  w  naturę  człowieka.   Jej  przeżywanie  nie  jest  złe  samo  w  sobie,  natomiast  nieakceptowane  mogą  być  zachowania,  które  rodzą  się  pod  jej  wpływem:  bójki,  krzyki,  wulgaryzmy  itp.      

Warto  zadać  sobie  pytanie  w  jaki  sposób  możemy  zapobiegać  agresji. Możemy  skutecznie  przeciwdziałać  przemocy  okazując  dziecku  miłość,  akceptację.  Zapewniając mu  poczucie  bezpieczeństwa.  Budując  poczucie  własnej  wartości  dziecka.  Okazując  mu  szacunek  i  zaufanie.  Ucząc  swoje  pociechy :  rozpoznawania  i  konstruktywnego  wyrażania  emocji,  samodyscypliny,  podejmowania  decyzji,  odpowiedzialności.  Pomocne  jest  również  rozwijanie  umiejętności  interpersonalnych  takich  jak :  komunikowanie  się,  współpraca,  rozwiązywanie  konfliktów,  empatia,  asertywność  czy  tolerancja.  Dbanie       o  rozwijanie  zainteresowań.  Umiejętne  organizowanie  czasu  wolnego.  Ograniczenie  oglądania  telewizji,  gdzie  często  prezentowana  jest  przemoc.  Kontrolowanie  w  jakie  gry  komputerowe  gra  dziecko  i  eliminowanie  tych,  w  których  dominuje  agresja.  Nie  stosowanie  kar  fizycznych,  gdyż  agresja  rodzi  agresję.  Warto  również  niekiedy  pozostawić  dziecko  samo  na  jakiś  czas,  pozwolić  mu  np.  wypłakać  się,  wykrzyczeć      w  swoim  pokoju,  przy  jednoczesnym  daniu  zapewnienia  o  naszej  gotowości  do  rozmowy,  kiedy  odczuje  ono  taką  potrzebę.  Starajmy  się  zastępować  rozkazy  czy  nakazy – prośbą,  a  najlepiej  wspólnym  ustalaniem  pewnych  spraw.  Dziecko  potrzebuje  również  wyraźnych  granic.  Sprzyja  temu  formułowanie  jasnych  reguł  postępowania       w  rodzinie.  Ustalenie  co  dziecko  może,  a  czego  nie.  Warto  chwalić  za  postępowanie  zgodne  z  ustalonymi  regułami  oraz  stosować  sankcje  za  łamanie  reguł  np.  poprzez  pozbawienie  jakiejś  przyjemności.  Skutecznym  sposobem  jest  także  zachęcenie  dziecka  do  rozładowania  nagromadzonej  energii  poprzez  sport,  spacer,  uprawianie  jakiegoś  hobby,  a  nawet  takie  metody  jak  krzyk,  boksowanie  poduszki  czy  napisanie  „wściekłego  listu”  do  osoby,  która  wyrządziła  nam  krzywdę.

Ewelina  Szydłowska
pedagog  PPP  Puszczykowo