Visitors Counter

249182



Wpływ oddychania na mowę dziecka

Oddychanie to jedna z najważniejszych funkcji życiowych człowieka. Dla przykładu: średnio bez pożywienia człowiek może przeżyć trzy tygodnie, bez wody trzy dni, bez oddechu trzy minuty.

Ćwiczenia oddechowe stanowią bardzo ważną część terapii logopedycznej, gdyż mowa i oddech to czynności ze sobą ściśle związane. To jak oddychają dzieci, wpływa na to jak mówią, a prawidłowe oddychanie stymuluje nie tylko ich rozwój, ale często decyduje także o zdrowiu.

Czym jest oddychanie?

Jest to czynność odruchowa i niezależna od naszej woli. Oddychanie umożliwia dostarczenie tlenu do krwi, która rozprowadza go po całym organizmie. Czynnością oddychania zawiaduje wegetatywny układ nerwowy a steruje ośrodek oddechowy umiejscowiony w rdzeniu przedłużonym.

W oddychaniu u człowieka możemy wyróżnić wyspecjalizowane struktury i narządy takie jak: jama nosowa, jama ustna, gardło, krtań, tchawica, oskrzela, płuca, przepona i mięśnie międzyżebrowe.

Na oddychanie składają się dwie czynności: WDECH i WYDECH.

Podczas wdechu-pobierane jest powietrze z otoczenia a podczas wydechu -wydalany jest dwutlenek węgla z organizmu człowieka.

Wdech jest czynnością aktywną, w której biorą udział mięśnie międzyżebrowe oraz przepona. Wydech odbywa się

Czym jest prawidłowe oddychanie?

Inaczej oddychamy podczas mówienia a inaczej, gdy milczymy. Gdy nic nie mówimy- wdech i wydech wykonujemy nosem. Jest to tzw. oddychanie statyczne. Powietrze przechodząc przez nos zostaje w nim ogrzane, oczyszczone i częściowo nawilżone. Następnie przechodzi przez gardło, oskrzela, oskrzeliki do pęcherzyków płucnych. Akt wdechu i wydechu trwają prawie tyle samo. Jest to prawidłowy, normatywny tor oddechowy zwany nosowym.

Podczas mówienia jest inaczej. Wdech wykonujemy ustami, jest on krótki i szybki a wydech długi i powolny, ten tor nazywamy ustnym. Wydychane powietrze przechodzi przez krtań gdzie tworzone są dźwięki mowy. Jest to oddychanie dynamiczne i trwa ono tyle, ile wynosi fraza mówiona zdanie, wyraz.

Często u dzieci zdarza się zmiana z nosowego sposobu oddychania na tor przez usta. Mówimy wtedy o ustnym torze oddychania.

Jak dochodzi do nieprawidłowego oddychania?

Do zmiany toru oddechowego u prawidłowo rozwijających się dzieci dochodzi najczęściej już w wieku niemowlęcym, podczas pojawienia się pierwszej infekcji związanej z niedrożnością nosa. Katar lub sapka (bardzo ciężkie oddychanie) zmusza dziecko do oddychania torem ustnym. U dzieci, których mięśnie szczególnie w obrębie żuchwy są wiotkie, dość szybko utrwala się oddychanie torem ustnym i pomimo, ustania stanu chorobowego, dysfunkcja oddechu nie mija samoistnie.

Jakie są przyczyny nieprawidłowego oddychania?

Najczęstsze przyczyny zamiany toru oddechowego są:

- częste infekcje dróg oddechowych szczególnie związane z niedrożnością nosa, -alergie

- obniżone napięcie mięśniowe szczególnie mięśni warg, języka, żuchwy

- długotrwałe karmienie butelką –powyżej 18 miesiąca

- para funkcje: ssanie palca, ssanie smoczka, wargi, pieluszki

Jakie są konsekwencje nieprawidłowego oddychania

Oddychanie torem ustnym, choć wydaje się niegroźną dolegliwością, pociąga za sobą wiele konsekwencji. Niektóre z nich to:

- wiotkość mięśni warg i policzków, żwaczy spowodowana ciągłym rozchyleniem ust wpływa, na jakość jedzenia( nieprawidłowe połykanie typu niemowlęcego, słabe żucie, gryzienie, połykanie) dmuchania, wydmuchiwania nosa.

- niedostateczne dotlenienie organizmu: płytki oddech wiąże się z niedostatecznym dotlenieniem mózgu i zaburzeniami koncentracji, męczliwością, sennością, powstanie wad postawy

- częste infekcje górnych dróg oddechowych: przy pobieraniu powietrza przez usta nie dochodzi do ogrzewania powietrza, a zarazki mogą bezpośrednio przenikać do gardła. To działanie może prowadzić do przerostu trzeciego migdałka.

- stale otwarte usta powodują nieprawidłowy rozwój szczęki i są przyczyną powstania wad zgryzu. Język przyklejony jest do dna jamy ustnej i wypycha m.in dolne zęby.

W rezultacie występują takie nieprawidłowości: tyłozgryz, tyłożuchwie, zwężenie szczęki, zgryz krzyżowy, zgryz boczny, wychylenie zębów siecznych górnych.

Nieprawidłowe oddychanie powoduje i utrwala wady wymowy

Dzieci, które oddychają przez usta mają problem z pionizacją języka. Podczas artykulacji język nie zmienia swojej pozycji i nie unosi się ku górze. Wynikiem tego jest

- międzyzębowa realizacja głosek t d n s z c dz.

- nieprawidłowa realizacja głosek wargowych p, b, m i ich zmiękczeń oraz głoski r, l,

- nieczysta wymowa głosek szeregu ciszącego i szumiącego

- skutkuje krótką fazą wdechową i wydechową oraz odpowiada za ograniczoną pracę i niską sprawnością przepony – dziecko mówi szybko, często dobierając powietrze w czasie wypowiedzi, niezgodnie z pauzą logiczną. Taki sposób mówienia może być jednym z czynników utrwalających niepłynność mowy

Jakie są cele ćwiczeń oddechowych

- nauka i utrwalanie prawidłowego toru oddechowego:

- wyrobienie umiejętności szybkiego, pełnego wdechu i wydłużonej fazy wydechowej, odróżnienie fazy wdechu i wydechu,

- poszerzenie zasobu wydychanego powietrza

- wzmocnienie mięśni biorących udział w oddychaniu,

- dostosowanie długości wydechu do czasu trwania wypowiedzi,

- zsynchronizowanie pauz oddechowych z treścią wypowiedzi.